Görme özürlü bir çocuk okul öncesi yaşta diğer çocukların sahip olduğu bilgi ve becerileri kazandığı takdirde okula başladığında uygulanan okul programlarına daha kolay ve daha çabuk uyum sağlayacaktır. Okula başladığında nasıl yemek yiyeceğini, nasıl giyineceğini, temizlik ve öz bakım ihtiyaçlarını nasıl karşılayacağını öğrenmemiş olan bir çocuğun ilköğretim ders programlarına uyumu çok zorlaşır.
Öğretmen böyle bir çocuğa ders programlarının gerektirdiği konulara başlamak yerine okul öncesi dönemde öğrenmesi gereken beceri ve alışkanlıkları kazandırmakla uğraşmak zorunda kalır. Bu durum ise görme özürlü çocuğun yetişmesinde önemli bir zaman kaybı demektir. Okul öncesi dönemde görme özürlü çocukların daha iyi yetiştirilmelerini ve ailelerinin daha bilinçli olabilmelerini sağlamak üzere şu çalışmalara öncelik verilmelidir:
1- Görme özürlü bir çocuğun bebeklikten okul çağına kadar olan dönemlerini kapsayan eğitimiyle ilgili aileleri aydınlatıcı broşürler hazırlanmalıdır. Bu broşürler somut ve pratik örnekleri kapsayacak biçimde kolay ve anlaşılır biçimde olmalıdır. Konu hakkında bizzat yaşayarak bilgi ve deneyim sahibi uzmanlarca hazırlanacak olan yazılı materyaller daha gerçekçi ve daha aydınlatıcı olacaktır.
2- Aileleri görme özürlü çocuğun eğitimi konusunda bilgilendirmek amacıyla belli zamanlarda konferans ve seminer çalışmaları yapılmalıdır.
3- Gören çocukların devam ettiği ana okullarındaki öğretmenler görme özürlülerin eğitimi konusunda da yetiştirilmelidir.
4- Normal ana okullarında veya ana sınıflarında gerekli ön koşullar hazırlanarak görme özürlü çocukların da bu okul veya sınıflarda eğitim görebilmesi sağlanmalıdır.
5- Özellikle yaz dönemlerinde gerek görme özürlü çocuklar için gerekse aileleri için körler okulları bünyesinde kısa dönemli beceri kursları ve seminerler düzenlenmelidir. Düzenlenen kurslar braille yazı bağımsız hareket ve çevreye uyum (Oriyantasyon), günlük yaşam becerileri gibi konuları kapsamalıdır.
6- Ailelere karşılaştıkları sorunların çözümünde yardımcı olmak üzere konuyu bilen uzmanların bulunduğu aile danışma büroları oluşturulmalı ve gezici sosyal hizmet uzmanları görevlendirilmelidir.
7- Görme özürlü çocuğu olan ailelerin sorunlarının çözümünü geciktiren diğer önemli hususlardan biri de bu ailelerin kendi aralarında örgütlenmeyi henüz gerçekleştirememiş olmalarıdır. Görme özürlü çocuğu olan ailelerin kendi aralarında örgütlenerek kendi çocuklarının sorunlarına sahip çıkması çözümü hızlandıracak ve kolaylaştıracak önemli bir faktördür.
ORTAPEDİK ENGELLİLER
Ortopedik Yetersizlik: İskelet, kas ve eklemlerdeki hastalık, bozukluk ve yetersizlikten dolayı, bireyin eğitim performansının ve sosyal uyumunun olumsuz yönde etkilenmesi durumudur.
Özellikleri:
Bağımsız hareket edebilme becerileri, devimsel koordinasyonları sınırlıdır.
Hareketten çekinir, pasif kalmayı tercih ederler.Sıklıkla yorgunluktan şikayet ederler.
Yetersizlikten etkilenme düzeylerine göre uyum, konuşma ve öğrenme güçlükleri de görülebilir.
Düşük benlik algısı görülebilir.
Nedenleri:
Bedensel yetersizliklere ateşli hastalıklar, oksijen yetmezliği, zehirlenme ve kazalar neden olmaktadır.
• Merkezi sinir sisteminin zedelenmesi, beynin ve omuriliğin zedelenmesini ifade etmektedir.
Merkezi sinir sisteminin zedelenmesi sonucunda yetersizlikler kaslarda zayıflık, inme ve eşgüdümsüzlük şeklinde kendini gösterir. Bireyin davranışlarına etkisi ise; zihinsel gerilik, algısal problemler, eşgüdüm yoksunluğu, dikkat dağınıklığı ve konuşma bozukluğu olarak kendini göstermektedir.
• Kas iskelet sisteminin etkilenmesi sonucu ortaya çıkan bedensel yetersizlikler doğuştan olabileceği gibi sonradan da kazanılabilmektedir. Nedenleri arasında kalıtsal bozukluklar, bulaşıcı hastalıklar, kazalar yada gelişim yetersizlikleri yer alabilmektedir. Bu grupta yer alan yetersizlikler arasında düztabanlılık, adale erimesi ve kalça çıkığı sayılabilir.
• Doğuştan kazanılan bedensel yetersizliklerin bazıları merkezi sinir sisteminin zedelenmiş olmasından, bazıları da kas iskelet sisteminin etkilenmiş olmasından kaynaklanmaktadır. Bu grupta yer alan yetersizlikler, bel çatlağı felci, beyinsel inme, kalça çıkığı ve doğuştan ampütasyondur. (yani hamilelik döneminde anne karnındaki çocuğun çeşitli nedenlerden dolayı, olağan bir şekilde gelişememesi sonucunda çocuğun parmağı, eli, kolu, yada bacağının bir bölümü olmadan doğması)
• Kazalar ve diğer hastalıklar sonucunda ortaya çıkan bedensel yetersizlikler ve süreğen hastalıklar grubuna, düşme, yanma, zehirlenme ve trafik kazaları gibi kazalarla, kanser, tüberküloz, ateşli romatizma ve şeker hastalığı gibi hastalıklar girmektedir.Kazalar merkezi sinir sistemini zedeleyebilir ya da amputasyona neden olabilmektedir.
Öğretmene öneriler;
· Ortopedik engelli öğrencilerin bulunduğu sınıf, mümkün olduğu kadar giriş katında ve sınıf içindeki yerleri de kapıya yakın, kolaylıkla girip çıkabilecekleri bir yerde olmalıdır.
· Bedensel engelli öğrenciler için, çok lüzumlu durumlarda merdivenlere veya kapı eşiklerine rampa yaptırılmalıdır.
· Ellerini kullanmakta zorluk çeken öğrencilere derslerde ve sınavlarda daha fazla zaman tanınmalı, ellerini hiç kullanamayan öğrencilerin sınavları, öğrencinin uygun bir görevliye cevapları söyleyerek yazdırması şeklinde olmalıdır.
· Bedensel yetersizliği olan öğrenci, normal okula ve sınıfa devam ederek sınırlılıklarını kabul etmeyi, onları ödüllendirmenin yollarını ve erken yaşlardan itibaren yaşam sorunlarını çözmeyi ve yetersizliği olmayanlarla yarışmayı öğretir.
· Bedensel engelli çocuk ya da sınıf arkadaşlarının birbirine karşı anlayış kazanmaları büyük ölçüde öğretmene ve öğretmenin bedensel yetersizliği olan çocuğa yönelik tutumlarına bağlıdır.
· Bedensel yetersizliği olan çocukların pek çoğunun zorunlu olarak sık sık hekime gitmesi, hastanede ve evde yatması nedeniyle okula devamları aksamaktadır. Bu çocuklardan bazıları olağan öğretim süreçlerinden yararlanırken bazıları için özel öğretim süreçlerine yer vermek gerekmektedir.
· Çocuğun bedensel engeli yanında zihinsel engeli yoksa normal okullarda eğitim görmelerinin mümkün olduğunca desteklenmesi gerektiğini de aklımızdan çıkarmayalım. Bedensel özürlü çocuklar motor-hareket becerilerindeki yetersizlik dışında yaşıtlarıyla ortak özellikleri olduğu için gerekli düzenlemelerle normal okullardan en çok yararlanacak çocuklardır
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder